တိတ္ဆိတ္သူ

 ညစ္လံုးႏွင့္ အေကာက္ၾကံ
ေဖာက္ျပန္ကာ သူေတြး
ၿငိမ္ၿငိမ္ ကေလးး။

စိတ္

တခါတခါဆို
တခါတခါမို႔ ေတာ္ေသးရဲ႕
တခါတခါဆို
အခါမ်ားစြာ ျဖစ္ခ်င္မိ
တခါတခါ ျမဴးလို႔
တခါတခါ ညစ္ညဴးလို႔
တခါတခါဆို
တေယာက္ေယာက္ဆီ
စိတ္ ၫြတ္လို႔
တခါတခါဆို
အရညဝါသီ ဧကစာရီ။

အရညဝါသီ = အရင္ဉဝါသီ ဟု အသံထြက္

ေခ်ာင္းျခားေတး 

•••••••••••••••

#ခင္ျမဇင္

လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ကေလးက ျမစ္ကမ္းေပၚ ေမးတင္လ်က္ ေဆာက္ထားသည္။ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္၏ ဆိုင္တစ္ပိုင္းက ေရထဲမွာ။ လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ကေလးထဲတြင္ မီးေရာင္ေၾကာင့္ ေႏြးေထြး ေနေသာ္လည္း ပတ္ဝန္းက်င္မွာ စိမ္းေမွာင္၍ ေအးေနသည္။ ျမစ္ေရ၏ ေရေရာင္ လက္လက္ကို ျမင္ရသည္။ 

ညဥ့္ေလေအးသည္ လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ကေလးထဲသို႔ တသြင္သြင္ စီးဆင္းလာသည္။ 

သားကေလးက ႏွာေခ်လိုက္သည္။ ေခါင္းစြပ္ အေႏြးထည္အက်ႌ ထူထူထဲထဲ လံုလံုျခံဳျခံဳေလး ဝတ္ထားသည့္ ၾကားက ေလေအးေၾကာင့္ ႏွာေစးၿပီ ထင္သည္။ 

တစ္ဖက္ကမ္းမွာ မီးေရာင္ေတြ လင္းလ်က္ ရထားတြဲရွည္ႀကီး တစ္စင္း တဝုန္းဝုန္း ခုတ္ေမာင္းလာသံ ၾကားရသည္။ 

ေစာေစာက မ်က္ေတာင္ေလး စင္းကာ ကၽြန္မ လက္ေမာင္းေပၚ ေခါင္းတင္ ေမွးေနသည့္ သားေလး ေခါင္းေထာင္လာသည္။ တက္ၾကြေသာ အသံစူးစူးကေလးျဖင့္- 

“ရထား လာၿပီ ေမေမ”

ရထားေမာင္းႏွင္သည့္ အရွိန္ႏႈန္းႏွင့္ မီးေရာင္မ်ား လင္းပံု၊ တြဲထဲက လူရိပ္မည္းမည္းမ်ားကိုပင္ သည္ဘက္ကမ္းက ျမင္ရပံု ေထာက္လွ်င္ ပဲခူး ေလာ္ကယ္ရထား မျဖစ္ႏိုင္။ 

“အျမန္ပါ”

ေဘးမွ တစ္ေယာက္၏ ေျပာသံ ၾကားလိုက္သျဖင့္- 

“အျမန္ႀကီးတဲ့ သားေလးရဲ႕”

“ဟင္… ဟုတ္ပါဘူး ေမေမကလည္း” 

ျပန္ေျပာရင္း သားေလးက- 

“ေဖေဖ လာၿပီ၊ ေဖေဖ လာၿပီ” 

လက္ခုပ္ကေလး တီးၿပီး ခုန္ဆြခုန္ဆြ လုပ္ေနသည္။ သူ႔အေဖ ပါလာမည့္ ရထား မဟုတ္ေသးပါဘူး ဆိုတာကို မယံု။ တစ္ဖက္ကမ္း တံတားဆီသို႔ စူးစူးစိုက္စိုက္ ၾကည့္ေနသည္။ 

ည (၁ဝ) နာရီ ထိုးေတာ့မည္။ 

တစ္ဖက္ကမ္း ကြင္းျပင္ ႏွင္းေတာကို ျဖတ္သန္းလာသည့္ ေဆာင္းေလသည္ ျမစ္ျပင္၏ အေအးဓာတ္ကိုပါ သယ္လာသျဖင့္ ေအးစက္ စူးရွေနသည္။ သားေလး၏ လက္ကေလးေတြ၊ ေျခေလးေတြမ်ား ေအးလို႔ဘေနၿပီလား။ ေစာေစာက ကၽြန္မ ကိုယ္ေပၚတြင္ ပါးကေလးေတြ ေအးလာသျဖင့္ ကၽြန္မ လက္ဖဝါးျဖင့္ အုပ္ေပးထားခဲ့ရသည္။ သားေလး မ်က္လံုးေတြ လက္လက္ၾကည္ၾကည္ စူးစူးျဖင့္ တစ္ဖက္ကမ္းဆီသို႔ ေမွ်ာ္လင့္တႀကီး လွမ္းၾကည့္ဖို႔ ကၽြန္မ ကိုယ္ေပၚမွ ဆင္းၿပီး ျမဴးၾကြစြာ ခုန္ေပါက္လို႔ ေနသည္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္ကမ္းဆီသို႔ ေရြ႕လ်ားလာေသာ လက္ႏွိပ္ဓာတ္မီးေရာင္မ်ားကို မျမင္ရ။ ရထားကလည္း မရပ္မနား။ 

“ေဟာ … မရပ္ဘူး သားေလးရဲ႕၊ ဟိုမွာ ဆက္ေမာင္းသြားၿပီ ေတြ႕လား”

ရထားသည္ တဝုန္းဝုန္း တေဝါေဝါ အသံဆူလ်က္ကပင္ လင္းက်င္းေသာ မီးေရာင္မ်ားႏွင့္အတူ အေမွာင္ထုကို ခြင္းလ်က္ ဆက္လက္ ခုတ္ေမာင္းသြားသည္။ ေတာအုပ္ မည္းမည္းစုစု ကေလးဆီက မီးေရာင္ပ်ပ်ေလး ထြက္ေနသည့္ ေနရာကေလးမွာ ဘူတာ႐ုံကေလးဟု ကၽြန္မ သိထားသျဖင့္ ကၽြန္မသည္လည္း ရင္ေမာသြားရတာ အမွန္။ ေရြ႕လ်ားေနေသာ အလင္းစက္မ်ားႏွင့္ အသံရွိန္ျပင္းေသာ ရထားသည္ ေလာ္ကယ္ရထား မျဖစ္ႏိုင္မွန္း သိထားပါလ်က္ သားႏွင့္အတူ ေမွ်ာ္လင့္ေနမိ လိုက္ေသးသည္။ ေတာအုပ္မည္းမည္းေလး ဆီမွ ရထားက လံုးဝရပ္နားျခင္း မရွိခဲ့။

လူကေလးသည္ ရပ္နားျခင္း မရွိဘဲ ဆက္ေမာင္းသြားေသာ ရထားႀကီးကို မ်က္စိတစ္ဆံုး ေငးၾကည့္ေနသည္။ ညေန ေက်ာင္းဆင္း ကတည္းက- 

“ေဖေဖ လာၿပီလား ေမေမ”

တစ္ေမးတည္း ေမးေနခဲ့သည္။

သည္ေန႔ ေသာၾကာေန႔၊ သူ ေရာက္လာေတာ့မည္။ ကၽြန္မ ရင္ထဲမွာလည္း ေတြး႐ုံႏွင့္ ေႏြးသြားတတ္ခဲ့သည္။ သားသာ မဟုတ္၊ ကၽြန္မလည္း သူအလာကို ေစာင့္ႀကိဳခ်င္ခဲ့သည္။ သားေလးက ညစာကိုပင္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္မစား။ 

“ေဖေဖ လာေတာ့မွာ ေမေမရဲ႕၊ ရထားက အရမ္းေစာၿပီး ေရာက္လာရင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲ”

“သူ႔ဘာသာ လာပေစေပါ့ကြာ” 

ကၽြန္မ အိုးခြက္ေတြ တိုက္ခၽြတ္ေဆးေၾကာ သိမ္းဆည္း ေနတာကိုပင္ သားက စိတ္မရွည္။ 

“ေမေမကလည္း ျမန္ျမန္ လုပ္ပါဗ်၊ သားက ႀကိဳခ်င္လွၿပီ” 

ကၽြန္မတို႔ အိမ္တံခါး ပိတ္ၿပီး ထြက္လာေတာ့ ည (၇) နာရီခြဲ သာသာပဲ ရွိေသးသည္။ ၿမိဳ႕ကေလး၏ ၿမိဳ႕လယ္လမ္း ျဖစ္ေသာ ပဲခူးလမ္းမွာ လူသြားလူလာ မျပတ္လွ။ ဗြီဒီယို႐ုံကေလး ဆီမွာ လူေတြက စုစု စုစု။ ႐ုံထဲဝင္ဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္းဘေနၾကဟန္ တူသည္။ 

“ဒီသားအမိ ႏွစ္ေယာက္ ဘယ္ကိုလဲ၊ ဗြီဒီယို ၾကည့္မလို႔လား”

အသိ တစ္ေယာက္က လွမ္းႏႈတ္ဆက္သည္။

“မၾကည့္ပါဘူး၊ ကမ္းနား သြားမလို႔”

ကၽြန္မ စကား ရပ္ေျပာေနေသာ အခ်ိန္ကေလးကိုပင္ သားေလးက စိတ္မရွည္၊ လက္ကို အတင္းဆြဲကာ- 

“ေမေမကလည္း စကားပဲ ေျပာေနတာပဲ”

မေက်မနပ္ ဆိုေနျပန္သည္။

“သားရ … ရထား မလာေသးပါဘူး”

အသိျဖစ္သူက ေျပာေသာ္လည္း မရ။ ကၽြန္မမွာ အသိကို ႏႈတ္ဆက္ရင္း သား ဆြဲေခၚရာေနာက္ သြက္သြက္ေလး လိုက္ခဲ့ရသည္။

ရထားက ၿမိဳ႕ကေလး၏ ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္း လယ္ကြင္းျပင္ေတြ ျခားေသာ ထံုးႀကီးဘူတာမွာ ဆိုက္မွာ ျဖစ္သည္။ ဘူတာႏွင့္ ကမ္းနားက တစ္မိုင္ ေဝးသည္။ သားကသာ စိတ္ေစာေနသည္။ ရထားက ဘယ္အခ်ိန္ ဆိုက္မည္ မသိ။ အျမန္ရထား ဘယ္ႏွစီးကို ေရွာင္ရမည္ မသိ။ ရထား ေရွာင္ရလွ်င္ ေနာက္က်တတ္သည္။ လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ကေလးထဲမွာ လာသာဘေစာင့္ရသည္။ ညဥ့္နက္ေလ ေလက ေအးေလမို႔ အဆုတ္ေရာဂါေဆး စားေနရေသာ လူကေလး အေအးမိၿပီး ဖ်ားမွာကိုလည္း စိုးရိမ္မိေနသည္။ 

ဒီေရက တက္သျဖင့္ ျမစ္ထဲက လိႈင္းေတြ တရိပ္ရိပ္ ေျပးခုန္ေနသည္။ လတစ္ျခမ္းသည္ နီၾကင္ၾကင္ လင္းလ်က္။ ျမစ္ထဲတြင္ လရိပ္ေၾကာင့္ နီၾကင္ၾကင္ လင္းလက္ေနေသာ လိႈင္းတို႔ ေျပးခုန္ေနၾကပံုမွာ ရင္ထိတ္စရာ။ ေရသံကလည္း တေဝါေဝါ ျမည္လ်က္။ ရထား လာေစာင့္ေနသူ တခ်ိဳ႕ ျပန္ၾကၿပီ။ 

“သားေရ … ျပန္ၾကစို႔ကြာ” 

သည္အခ်ိန္ ျပန္လွ်င္ေတာ့ ဗြီဒီယိုျပန္ေတြႏွင့္ ေရာလိုက္သြားလို႔ ရလိမ့္မည္။ လူျပတ္ေသာ လမ္းေပၚမွာ သားအမိ ႏွစ္ေယာက္ ေၾကာက္ေၾကာက္လန္႔လန္႔ႏွင့္ ခပ္သုတ္သုတ္ ေလွ်ာက္စရာ လိုမွာ မဟုတ္။ 

“ဟင့္အင္း … ေမေမကလည္း ေဖေဖ လာတဲ့အထိ ေစာင့္မွာပဲ”

သားက ဇြတ္တင္းလို႔ ေနသည္။ 

“ေမေမကလည္း ဘာလို႔ ဒီကို ေျပာင္းလာရတာလဲ၊ သားက ေဖေဖရယ္၊ ေမေမရယ္၊ တူတူေနခ်င္တဲ့ ဥစၥာ” 

သား ခဏ ခဏ ေျပာတတ္သည္။ 

“မျဖစ္လို႔ေပါ့ သားရယ္” 

‘မျဖစ္လို႔’ ဆိုသည့္ အဓိပၸါယ္ကို သား နားမလည္။ သူ ေက်ာင္းစေနရၿပီ။ စာကို စိတ္မဝင္စားေသး။ ကစားပဲ ကစားလို႔သာ ေနခ်င္သည္။ သံုးေယာက္တည္း ရွိတဲ့ မိသားစုေလး တကြဲစီ ေနရၿပီ။ 

“ေဖေဖနဲ႔ေနရင္ ကစားရတယ္၊ ေမေမနဲ႔ ေနတာ စာပဲ ဖတ္ခိုင္းေနတာပဲ”

သူ႔အေဖက စကားနည္းသည္။ ဆူဆူပူပူလည္း မလုပ္။ ကေလးကို ႐ုိက္လည္း မ႐ုိက္။ ကၽြန္မကေတာ့ တစ္ေန႔လံုး အလုပ္ထဲမွာ ပင္ပန္းကာ အိမ္ျပန္ေရာက္လွ်င္ ဂ်ီက်တတ္ေသာ ေခါင္းမာသည့္ ခ်ာတိတ္ကေလးႏွင့္ ရန္ျဖစ္ရတတ္သည္။ သူက မုန္႔ဖိုး အျမဲ ေတာင္းတတ္သည္။ ကၽြန္မက မတည့္တာ ဝယ္စားမွာ စိုးသျဖင့္ မေပး။ 

“သား ဗိုက္ဆာလို႔ပါ ေမေမရဲ႕”

“ေကာ္ဖီနဲ႔ မုန္႔ စားကြာ”

“သား ေကာ္ဖီ ေသာက္ခ်င္ပါဘူး”

“ဒါဆို ထမင္းစား”

“ဟင့္အင္း … မုန္႔ဖိုးေပး၊ မုန္႔ဖိုးေပး” 

သားက သူ လိုတာ မရလွ်င္ ေျခေဆာင့္သည္။ မုန္႔ဖိုး မရလွ်င္ ကၽြန္မလက္ကို ကုတ္ဆြဲတတ္သည္။ 

“သားက မုန္႔ဖိုး လိုခ်င္တာ၊ ေမေမ့ စိတ္ခ်ည္းပဲ၊ ေမေမက ေမေမ့ စိတ္ခ်ည္းပဲ” 

တုတ္ မျပမခ်င္း သူ မေၾကာက္။ သည့္ထက္ နည္းနည္း ႀကီးလာလွ်င္ သူ႔ကို ကၽြန္မ တစ္ေယာက္တည္း ဘယ္လို ထိန္းရမလဲ။ ႐ုိက္ေတာ့လည္း အသားနာ႐ုံပဲ။ ကၽြန္မ ကေလးကို စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ၾကည့္ကာ ရင္ေမာ ေနရတတ္သည္။ 

တစ္ခါတေလ စိတ္မထိန္းႏိုင္ဘဲ နာနာေလး ႐ုိက္ပစ္မိျပန္သည္။ 

“နင့္ေၾကာင့္ ငါ အလုပ္လုပ္ ေနရတာ သိရဲ႕လား၊ နင့္ေၾကာင့္” 

စိတ္္တိုတိုျဖင့္ သည္လို ေျပာပစ္လိုက္မိသည္။ ကၽြန္မ သည္ၿမိဳ႕ကေလးသို႔ ေရာက္ခဲ့သည္မွာ ကေလးေၾကာင့္လား၊ ရာထူးတိုး လိုခ်င္သည့္ ကၽြန္မ အတၱစိတ္ေၾကာင့္လား၊ ကၽြန္မတို႔အိမ္၏ မျပည့္စံုသည့္ စီးပြားေရး အေျခအေနေၾကာင့္လား။ ကၽြန္မ လစာက တိုးသည္ ဆိုေပမယ့္ အိမ္ငွားေနရသည့္ လခ၊ ေရဖိုး၊ မီတာခ ေဆာင္ၿပီးလွ်င္ အိမ္စရိတ္က (၁၀) ရက္စာပင္ မေလာက္။ သူ႔အေဖဆီကပဲ ေတာင္းေတာင္း သံုးေနရသည္။ သူ႔အေဖေကာ ကၽြန္မတို႔ သားအမိကို ေပးဖို႔ ရွာလို႔ေဖြလို႔ အဆင္ေျပရဲ႕လား ပူပန္ေနရ ျပန္သည္။ စုဖို႔ထက္ ေလာက္ငဖို႔ကိုပင္ စိုးရိမ္ေနရေသာ အပူမ်ားသည္ ကေလး၏ ေက်ာေပၚသို႔ တုတ္တစ္ခ်က္အျဖစ္ ကူးေျပာင္းသြားၿပီးတိုင္း ကၽြန္မ ဝမ္းနည္းရသည္။ အထီးက်န္စိတ္က ဖိစီးတိုင္း ကၽြန္မ ေပါက္ကြဲ တတ္သည္မို႔ ၾကာလွ်င္ ကၽြန္မလည္း ႐ူးၿပီး ကေလးလည္း စိတၱဇ ျဖစ္သြားေလာက္သည္။ 

ဒါေပမယ့္ သားေလးက ကၽြန္မ စိတ္တိုေနမွန္း သိလွ်င္ ျပန္ေခ်ာ့တတ္သည္။ ငိုေသာ္လည္း ခဏပါ။ ကၽြန္မ မ်က္ႏွာ တင္းေနလွ်င္ ကၽြန္မ ပါးကေလးကို လက္ဖဝါး ႏွစ္ဖက္ျဖင့္ အုပ္ကိုင္ၿပီး ကၽြန္မ မ်က္ႏွာကို သူ႔မ်က္ႏွာေလးႏွင့္ ေခြ႕ကာ ရင္ခြင္ထဲ ဝင္လာတတ္သည္မို႔ ကၽြန္မ စိတ္ေျပရ ျပန္သည္။ တင္းေနေသာ စိတ္ေတြ ေလ်ာ့ေျပလွ်င္ အလိုကိုလိုက္ကာ မုန္႔ဖိုး ထုတ္ေပးမိတတ္သည္။ သူကလည္း ကၽြန္မ၏ အလိုလိုက္မႈကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ မတည့္တာ ဝယ္စားတတ္ ျပန္သည္။ 

ကၽြန္မ ဆံုးမပံု၊ ေဖ်ာင္းဖ်ပံု မွန္ကန္ပါရဲ႕လား။ 

ကမ႓ာေပၚတြင္ မည္သည့္ အေမမ်ားသည္ တစ္ေယာက္တည္းေသာ သားကေလးမ်ားကို မွန္မွန္ကန္ကန္ စည္းကမ္းတက် ဆံုးမတတ္ၾက ေလသနည္း။ ကေလးျပဳစုနည္း စာအုပ္ေတြကို ဖတ္ေပမယ့္ စာအုပ္ထဲက အေမေတြလို စည္းကမ္းတက် မဆံုးမတတ္တာ အမွန္။ 

ညတိုင္လွ်င္ အိမ္ကေလး တစ္လံုးတည္း ရွိေသာ ျခံထဲတြင္ သားအမိ ႏွစ္ေယာက္တည္း အိပ္ရသျဖင့္ စိတ္တို႔က မၿငိမ္သက္ခ်င္။ 

သားကေလး တရွဴးရွဴး အိပ္ေပ်ာ္သြားခ်ိန္မွာ ကၽြန္မ ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားႏွင့္ ထထ ထိုင္ေနမိတတ္သည္။ ပုတီးစိပ္၊ တရားမွတ္လိုက္မွ စိတ္က ၿငိမ္သြားသည္။ မမွတ္ႏိုင္သည့္ အခါမ်ား၌ ခၽြတ္ခၽြတ္သံ ၾကားတိုင္း လန္႔ေနမိသည္။ အိပ္ေပ်ာ္လွ်င္လည္း ခဏသာ။ ေမွးခနဲ အိပ္ေပ်ာ္သြားရာက အိပ္မက္ဆိုးမ်ားေၾကာင့္ လန္႔ႏိုး လာရတတ္သည္။ မသိစိတ္၌ မလံုျခံဳမႈသည္ ထာဝရ ႀကီးစိုးေနရာ မီးထြန္းထားသည့္ ၾကားက အရိပ္မ်ားသည္ ကၽြန္မစိတ္ကို ေခ်ာက္ခ်ားေစသည္။ သူ႔အေဖ လာေနေသာ ညမ်ား၌ပဲ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ရသည္။ သူ ေဘးမွာ ရွိေနလွ်င္ ရင္ထဲမွာ ေႏြးလ်က္ လံုျခံဳသည္။ 

သည္ညေတာ့ ရထားက အေတာ္ေလး ေနာက္က်ေနခဲ့ၿပီ။ 

ခါတိုင္း ပဲခူးအိပ္လို႔ ေခၚသည့္ ပဲခူး ေလာ္ကယ္ရထားက ေလးေလးေႏွးေႏွး ေခါင္းတြဲတစ္ခုသာ မီးလင္းၿပီး တေရြ႕ေရြ႕ လာသည္ကို ေတြ႕ရျမဲျဖစ္သည္။ ေခါင္းတြဲႀကီး တစ္ခုတည္း လာေနသလို၊ က်န္တြဲေတြက ေမွာင္မည္းလ်က္ အသံေတြသာ ၾကားရေသာ ရထားသည္ တံတားေတြေပၚ ျဖတ္လွ်င္ တဝုန္းဝုန္း တေဝါေဝါ ဆူညံသြားတတ္ေသာ အသံမ်ားကို သည္ၿမိဳ႕ေလးဆီမွ ၾကားရ ေတြ႕ရျမဲ။ 

 ခုေတာ့ ပဲခူးအိပ္၏ အရိပ္အေယာင္ မျမင္ရ။ ဘူတာႀကီးမွာပဲ အိပ္ေနေလသလား။ လမ္းမွာပဲ အိပ္ေလသလား မသိ။ ရထားဆိုက္၍ ဟိုဘက္ကမ္းဆီမွ ကြင္းျပင္ကို ျဖတ္လ်က္ လာေနၾကေသာ လက္ႏွိပ္ဓာတ္မီးေရာင္ လက္ခနဲ လက္ခနဲ ဟိုတစ္စု သည္တစ္စု ျမင္ရလွ်င္ သည္ဘက္ကမ္းမွ ေမာ္ေတာ္ေလးသည္ စက္ႏိႈး၍ ဟိုဘက္ကမ္းဆီ ခရီးသည္ႀကိဳ သြားတတ္ျမဲ ျဖစ္သည္။ ခုေတာ့ ေမာ္ေတာ္ေလးမွာ ႀကိဳးခ်ည္ထားဆဲ။ လိႈင္းပုတ္တိုင္း တလႈပ္လႈပ္ႏွင့္။ 

“မေန႔က ရထား ဘယ္အခ်ိန္ ဝင္လဲဟင္” 

ေစာင့္ေနသူ တစ္ဦးက ကူးတို႔သမားကို လွမ္းေမးလိုက္သည္။ 

“၁၁ နာရီေလာက္ ထင္တယ္” 

ေစာင့္ေနသူတို႔ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ႏွင့္ ျပန္သူ ျပန္ၾကၿပီ။ သားက ျပန္ခ်င္ပံု မရ။ ကၽြန္မလည္း ဆက္ေစာင့္ခ်င္ပါသည္။ သူ႔ပါးကေလးေတြ၊ လက္ေလးေတြ ေအးေနၿပီမို႔ ကၽြန္မ အိမ္ျပန္သင့္ၿပီဟု ထင္ေနသည္။ သားေလးသည္ သူ႔အေဖလာလွ်င္ အ႐ုပ္ပါလာမည္ပဲ ထင္ေနသည္။ မေအထက္ သူက ကဲသည္။ ေျခကေလးေဆာင့္ကာ ေျပာလိုက္သည္။ 

“ေဖေဖ လာေအာင္ ေစာင့္မွာပဲ” 

သားေလးက မုန္႔ဖိုးရလွ်င္ မေအကို ဘယ္ေတာ့မွ မအပ္။ ဖေအလက္ထဲ ထည့္တတ္သည္။ ပိုက္ဆံတန္ဖိုးကို ခြဲခြဲျခားျခား သိပ္နားမလည္ေသး ေသာ္လည္း အရြက္ အႀကီး အေသး၊ အ႐ုပ္၊ အေရာင္ ခြဲျခားမွတ္မိသည္။ မေအ့လက္ထဲ ေရာက္သြားလွ်င္ စုဘူးထဲ ေရာက္သြားတတ္ၿပီး ဖေအ့လက္ထဲမွာ ဆိုလွ်င္ သူ လိုခ်င္သည့္ အ႐ုပ္ ပူဆာလို႔ရသည္။ ဖေအလုပ္သူူက စိတ္ရွည္သည္။ 

အလုပ္မသြားခင္ သေဘၤာေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ၊ ငွက္ေတြ၊ ေခြးေလးေတြ အ႐ုပ္မ်ိဳးစံုကို စကၠဴျဖင့္ ပံုခ်ိဳး၍ ေပးတတ္ေလသည္။ ဝါးျခမ္းျပားကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေခ်ာေနေအာင္သပ္ၿပီး သားေရပင္စည္းကာ ေလးျမား လုပ္ေပးတတ္သည္။ ဓာတ္ခဲသံုးရေသာ အ႐ုပ္ကေလးေတြ ပ်က္လွ်င္လည္း ျပင္ေပးတတ္သည္။ ကၽြန္မက သားေလးကို ကာတြန္းဖတ္ျပ၊ ပံုေျပာျပတတ္ေပမယ့္ ကေလးကစားစရာေတြက် လုပ္မေပးတတ္။ သားသည္ အေဖရွိလွ်င္ မီးျပတ္ေသာ္လည္း ေနရဲသည္။ ေမေမႏွင့္ဆိုလွ်င္ အားငယ္တတ္သည္။ 

အရင္ကေတာ့ သားအမိ သည္လာလာ မႀကိဳျဖစ္။ ရထားသံကို အိပ္ရာထဲကေန နားစြင့္တတ္ၾကသည္။ ေမာ္ေတာ္သံ တဘုတ္ဘုတ္ ျမည္သံကို နားစြင့္ၾကသည္။ ခုတစ္ပတ္ေတာ့ ကၽြန္မလက္ထဲ ပိုက္ဆံက ျပတ္ၿပီမို႔ သူ႔အလာကို ပိုလို႔ ေမွ်ာ္လင့္သည္။ အိမ္မွာ စိတ္ေအးေအး မေစာင့္ႏိုင္။ လာႏိုးႏွင့္ ကမ္းထိပ္မွာ ငံ့လင့္ေစာင့္စားခ်င္သည္။ 

ကေလး အလိုလိုက္ကာ ကၽြန္မ စိတ္ေစာမိကာ လာႀကိဳမိသည္မွာ မွားၿပီထင္သည္။ သား အေအးမိၿပီး ဖ်ားမွာျဖင့္။ 

အရင္တစ္ပတ္ကေတာ့ သူ အင္းတေကာ္လမ္းမွ လာခဲ့သည္။ 

မနက္ေစာေစာ အေဝးေျပးကား စီးၿပီး အင္းတေကာ္မွာ ဆင္း၊ အင္းတေကာ္က ထံုးႀကီးကို ျမင္းလွည္းႏွင့္ လာ၊ ထိုျမင္းလွည္းကလည္း လူျပည့္ဖို႔ အေတာ္ ေစာင့္ရတတ္သည္။

လူကလည္း ျပည့္၊ ျမင္းကလည္း ျမင္းကတ္ မဟုတ္ဘူး ဆိုလွ်င္ေတာ့ ထိုလမ္းသည္ တစ္နာရီထက္ ပိုမၾကာတတ္။ ထံုးႀကီးႏွင့္ အင္းတေကာ္ၾကား တစ္စီးတေလသာ သြားလာတတ္သည့္ ေမာ္ေတာ္ကားကို ေၾကာက္သည့္ ျမင္း၊ ျမင္းကတ္ တစ္ေကာင္ေကာင္ႏွင့္ ေတြ႕ၿပီဆိုလွ်င္ ခရီးတာက ပိုရွည္တတ္သည္။ ျမင္းက ေရွ႕ကိုမသြားဘဲ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္ေျပးခ်င္ ေျပးတတ္သည္။ လမ္းေပၚမွာ ခ်ာခ်ာလည္ပစ္ခ်င္ ပစ္တတ္သည္။ တစ္ခါက ကၽြန္မႏွင့္ ခ်ာတိတ္သည္ ထိုျမင္းလွည္းမ်ိဳးေပၚတြင္ အသက္ကို ဖက္ႏွင့္ထုပ္ၿပီး လိုက္ခဲ့ရဖူးသည္။

ထံုးႀကီး ေရာက္ေတာ့လည္း ကမ္းနားသို႔ ေနာက္တစ္ဆင့္ ျမင္းလွည္းစီး၊ ျမင္းလွည္း မရလွ်င္ တစ္မိုင္သာသာ လမ္းေလွ်ာက္ရသည္။ ေနပူက်ဲက်ဲမွာ ကေလးတစ္ဖက္ႏွင့္ ဆိုလွ်င္ မလြယ္။ ရန္ကုန္-ထံုးႀကီး လိုင္းကားရွိလွ်င္ သိပ္ေကာင္းမွာပဲဟု သည္လမ္းေပၚေရာက္တိုင္း ေတာင့္တမိရ တတ္သည္။ လိုင္းကားက မရွိ။ ဟိုလြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္္ႏွစ္ေလာက္ကေတာ့ ရံဖန္ရံခါ ေျပးဖူးသည္ဟု ၾကားသည္။ အင္းတေကာ္လမ္းေပၚမွာ ဥဒဟို ေျပးေနေသာ ၿမိဳ႕နယ္အစီအစဥ္ ကားမ်ားကို ေတြ႕ရလွ်င္ ထိုလိုင္းကားမ်ိဳး ရွိေစခ်င္ေသာဆႏၵ ပို၍ျဖစ္လာရ ျပန္သည္။ ဘာေၾကာင့္မ်ား သည္လို မရွိသည္ကိုေတာ့ မစဥ္းစားတတ္။

ထံုးႀကီးမွ ကမ္းနားသို႔ အဆင္ေျပေျပ ေရာက္ၿပီ ဆိုလွ်င္ေတာင္ တစ္ဖက္ကမ္းကို စက္ေလွေလးႏွင့္ ကူးရသည္။ စက္ေလွသို႔အဆင္း တံတား ေသးေသးက်ဥ္းက်ဥ္းမွာ အတက္အဆင္း လူေရွာင္ ရသည္ကလည္း သည္းထိတ္ရင္ဖိုဖြယ္ရာ။ ဒီတက္ၿပီ ဆိုလွ်င္ တံတားအျမင့္ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္ တက္လာသည့္ ဒီေရက ေၾကာက္စရာ။ တံတားေပၚမွ ေလွ်ာက္ရင္း ေရထဲျပဳတ္က် သြားေတာ့မလို မူးရိပ္ရိပ္ ျဖစ္လာရသည္။

ခ်ာတိတ္ေလးႏွင့္မို႔ သည္လို သြားျပန္ေနလို႔ မျဖစ္သည္မို႔ ႐ုံးပိတ္ရက္ သူ႔အေဖ အလာကိုသာ ေစာင့္ေမွ်ာ္ ေနရသည္။ တကယ္ေတာ့ သည္ခရီးက နီးနီးကေလးပါ။ (၄၄) မိုင္သာ ရွိသည့္ ခရီးကို ေန႔တစ္ဝက္ေလာက္ သြားလာေနရသည့္ အျဖစ္။

ရထားေစာင့္ရင္း တစ္ခါက သူသည္ မနက္ (၅) နာရီေက်ာ္မွ ေရာက္လာသည္ကို ျပန္အမွတ္ရမိသည္။

ရထားက ရန္ကုန္ဘူတာႀကီးမွ ည (၂) နာရီေလာက္မွ ထြက္ခဲ့၍ ထံုးႀကီးကို (၄) နာရီခြဲေလာက္မွ ေရာက္လာသည္။ အခ်ိန္ဇယားအရ သည္ ရထားထြက္ခ်ိန္က ညေန (၅) နာရီ (၂၅) မိနစ္။ ကၽြန္မက သူ႔ကို ေျပာမိေသးသည္။ ညေနကတည္းက ဘာလို႔ အဲဒီအခ်ိန္ထိ ေစာင့္ေနရတာလဲ၊ အိမ္ျပန္အိပ္ၿပီး မနက္မွ ကားနဲ႔လာေပါ့ ဆိုေတာ့ သူက ထြက္ႏိုးႏိုးနဲ႔ ေစာင့္ေနမိတာပဲကြာ၊ ကိုယ့္လိုလူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲဥစၥာ။ ေနာက္ၿပီး ကားလမ္းကလာရင္ စရိတ္က သိတဲ့အတိုင္းပဲကြာတဲ့။

တိုင္းထြာ သံုးစြဲရေသာ ေငြေၾကး ပမာဏက အခ်ိန္မ်ားကို ဝါးမ်ိဳကာ လူကို ပင္ပန္းေစသည္ကို ေတြးမိေတာ့ ရင္မွာ နင့္သြားခဲ့ရသည္။

“မိန္းမရယ္ ... ေလာ္ကယ္ဆိုတာ အခ်ိန္မွန္ အျမန္မွ မဟုတ္တာ၊ လမ္းမွာ ျဖတ္သမွ် ကုန္ရထားကအစ ေရွာင္ေနရတာပဲေလ၊ သူက ဦးစားေပးမွ မဟုတ္တာ” 

သူ ေျပာေလ့ရွိေသာ စကားကို ျပန္ၾကားေယာင္ရင္း သည္ေန႔လည္း အဲဒီလို ျဖစ္ေနျပန္ၿပီလား အေတြးဝင္သည္။ သူ႔အေဖ စီးလာမည့္ ရထားက ည (၇) နာရီ (၈) နာရီေလာက္ ရန္ကုန္က ထြက္လာမည္ ဆိုလွ်င္ေတာ့ အျမန္ေတြလည္း ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးၿပီမို႔ ခုေလာက္ဆို ေရာက္ေလာက္ၿပီ။ သည့္ထက္ ေနာက္က်လို႔ပဲ ျဖစ္လိမ့္မည္။ 

ည (၁၁) နာရီ ေက်ာ္လာၿပီမို႔ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ထဲမွာ လူစုလည္း ကြဲသြားၿပီ။ ဆိုင္ကလည္း ပိတ္ဖို႔ ျပင္ေနၿပီ။ သားကို ေခ်ာ့ရျပန္သည္။ 

“ကဲ … သားေရ၊ ျပန္ၾကမယ္ကြာ”

“သားကေတာ့ မိုးလင္းထိ ေစာင့္မွာပဲ ေမေမ” 

ေခါင္းမာေသာ သားသည္ စိတ္မေလွ်ာ့ေသး။ ငိုမဲ့မဲ့ေလး ျဖစ္ေနသည္။ 

“လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ေတာင္မွ သိမ္းေနၿပီ သား၊ တအား မိုးခ်ဳပ္သြားၿပီ” 

ရင္ထဲမွာ စိုးရြံ႕စိတ္ႏွင့္ အားငယ္မႈေတြ ျပည့္သိပ္ေနသည္။ သားအမိ သားအဖ သံုးေယာက္ အိမ္ျပန္ၾကဖို႔ ေတြးထားခဲ့သည္။ သည္လို ေနာက္က်တတ္မွန္း သိေပမယ့္ ဒါကို လံုးလံုးထည့္ မေတြးထားမိခဲ့။ 

ခုေတာ့ သားအမိ ႏွစ္ေယာက္တည္း ျပန္ရေတာ့မည္။ 

ေႏြးေထြးမႈ ကင္းမဲ့ျခင္းသည္ ရင္တြင္းကို ဖိစီးလ်က္ ေအးေသာည၊ ေမွာင္ေသာည လမ္းမီး မွိန္ပ်ပ်မ်ားေအာက္မွ …။

⬜

ခင္ျမဇင္

မေဟသီ မဂၢဇင္း၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၉၉၅။

ခ်စ္ပံုျပင္

copy by

"ငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕ခ်စ္ပံုျပင္"

ဒီငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းက စိတ္ကူးယဥ္မဟုတ္သလို ဒ႑ာရီပံုျပင္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္လက္ရွိဘဝမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အျဖစ္တစ္ခုပါ။ ဒီငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕အေၾကာင္းကို သတင္းေတြမွာ ဖတ္မိ ၾကည့္မိၾကမွာေပါ့။

ဥေရာပတိုက္မွာ Croatia ဆိုတဲ့ ေဒသတစ္ခု႐ွိတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ Slavonski Brod ဆိုတဲ့ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕႐ွိတယ္။ အဲဒီၿမိဳ႕ေလးက ရာသီဥတမွ်တၿပီး ေတာေတာင္ေရေျမစိမ္းစိုတာေၾကာင့္ ငွက္အမ်ားရဲ႕ ေခတၱနားခိုရာေနရာျဖစ္ခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ ငွက္က်ားျဖဴေတြဟာ ေႏြဦးရာသီေရာက္တိုင္း အဲဒီၿမိဳ႕ေလးဆီ ပ်ံသန္းလာၾကၿပီး ေခတၱေနထိုင္ၾကတယ္။

၁၉၉၃ခုႏွစ္ ေႏြဦးရာသီေရာက္ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း အဲဒီၿမိဳ႕ေလးဆီ ငွက္ေတြေရာက္လာၾကတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ငွက္က်ားျဖဴတစ္ေကာင္ဟာ ပ်ံသန္းေနရင္းက ေျမျပင္ေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္က်လာခဲ့တယ္။ ဒါကို Stjepan Vokic လို႔ေခၚတဲ့ ဦးေလးႀကီးတစ္ေယာက္က ေတြ႔သြားတယ္။ ေတာင္ပံမွာ က်ည္ဆန္ရာနဲ႔ ဒဏ္ရာရသြားတဲ့ ငွက္က်ားျဖဴကို ဦးေလးႀကီးက ဘာမွစဥ္းစားမေနဘဲ အိမ္ယူျပန္သြားခဲ့တယ္။ အိမ္ေရာက္ေတာ့ ေဆးေတြကုေပး လုပ္ေပးေပမယ့္ အေတာင္က ခရီးေဝးပ်ံသန္းလို႔မရႏိုင္ေအာင္ ပ်က္စီးသြားခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ေဆာင္းခိုဖို႔ ေတာင္အရပ္ဆီ ငွက္ေတြပ်ံသန္းၾကတဲ့အခါ အဲဒီငွက္က်ားျဖဴ ပါမသြားခဲ့ေတာ့ဘူး။ ဦးေလးႀကီးကလည္း အဲဒီငွက္ကို ကိုယ့္သမီးတစ္ေယာက္လို ေကၽြးေမြးျပဳစုထားလိုက္ၿပီး အိမ္ေခါင္မိုးမွာ အသိုက္တစ္ခု ေဆာက္ေပးထားလိုက္တယ္။ ရာသီဥတုေအးရင္ အိမ္ထဲေခၚထား၊ ပူေႏြးရင္ အိမ္ျပင္ထုတ္ထားနဲ႔ အဲဒီဦးေလးႀကီးနဲ႔ ငွက္က်ားျဖဴဟာ စားအတူ သြားအတူနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၈ႏွစ္နီးပါး အတူေနခဲ့ၾကတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မွာ ဦးေလးႀကီးဟာ ခါတိုင္းလိုပဲ ငွက္က်ားျဖဴကို အစာေကၽြးဖို႔ ေခါင္မိုးေပၚတက္ေတာ့ အျခားငွက္က်ားျဖဴအဖိုတစ္ေကာင္ဟာ အေတာင္က်ဳိးတဲ့ငွက္က်ားမနား ႐ွိေနတာကို ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ အဲဒီငွက္ဖိုကို ငွက္မကလည္း ထိုးဆိတ္ေမာင္းထုတ္တာမ်ဳိး မ႐ွိခဲ့ဘူး။ ႏွစ္ေကာင္သား ကလူက်ီစယ္ေနတာကို ေတြ႔ေတာ့ ဒါ ငွက္မေလးရည္းစားထားၿပီဆိုတာကို ဦးေလးႀကီးကသိလိုက္တယ္။

ငွက္က်ားျဖဴ အဖိုနဲ႔အမဟာ အတူတကြ မခဲြမခြာေနၾကတယ္။ ငွက္ဖိုဟာ မၾကာခဏ အစာေတြခ်ီပ်ံလာၿပီး ငွက္မကိုေကၽြးတယ္။ အဲဒီမွာ သူတို႔ ဥဥၾကတယ္။ ဥကေနတဆင့္ ငွက္ကေလးေတြ ေပါက္လာၾကတယ္။ ငွက္ကေလးေတြေပါက္လာေတာ့ ငွက္ဖိုဟာ ခါတိုင္းထက္ အစာေတြခ်ီျပန္လာတတ္တယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ေႏြဦးကုန္၊ ေႏြကုန္ၿပီး ေဆာင္းဦးေရာက္လာခဲ့တယ္။ ငွက္ကေလးေတြလည္း ႀကီးျပင္းလာၾကၿပီ။ ေဆာင္းခိုဖို႔ ငွက္ဖခင္နဲ႔အတူ ေတာင္အရပ္ဆီ သူတို႔ပ်ံသန္းရေတာ့မယ္။ အေတာင္က်ဳိးေနတဲ့ ငွက္မကေတာ့ သားသမီးလင္ေယာက္်ားက ခဲြခြာသြားေတာ့ အသိုက္မွာ တစ္ေကာင္တည္းထီးထီးက်န္ရစ္ခ့ဲတယ္။

ဇာတ္လမ္းက ဒီလိုနဲ႔ပဲ ၿပီးသြားလိမ့္မွာေပါ့။ ေနာက္ဆံုးေတာ့လည္း ဦးေလးႀကီးနဲ႔ ငွက္က်ားျဖဴပဲက်န္ရစ္ခဲ့ေတာ့မွာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အျဖစ္အပ်က္က အဲဒီလိုမဟုတ္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္ေႏြဦးကိုေရာက္ေတာ့ ငွက္ဖိုဟာ ငွက္မဆီကို ပ်ံလာခဲ့တယ္။ ေႏြဦးတစ္ႏွစ္၊ ေႏြဦးႏွစ္ႏွစ္... ငွက္မဆီကို ငွက္ဖို အလြန္ဆံုးျပန္လာႏိုင္မွာ ေႏြဦး သံုးေလးခုေလာက္ပဲလို႔ ဦးေလးႀကီးထင္ခဲ့တယ္။

ဒါေပမယ့္ ႏွစ္စဥ္ေႏြဦးေရာက္တိုင္း ငွက္မဆီကို ငွက္ဖိုျပန္လာခဲ့တယ္။ အခုဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၆ႏွစ္႐ွိခဲ့ၿပီ။ ေႏြဦး မတ္ခ်္လ ၂၄ ရက္ေန႔ေရာက္တိုင္း ငွက္ဖိုဟာ ငွက္မဆီကို အခ်ိန္မွန္ျပန္ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြကို ဦးေလးႀကီးက youtube မွာ ႏွစ္တိုင္း အပ္ဒိတ္လုပ္ၿပီး ဗီဒီယိုေတြတင္ခဲ့တယ္။ သတင္းဌာနေတြလည္း လာေရာက္ သတင္းယူခဲ့ၾကသလို ဒီအျဖစ္အပ်က္ကိုသိၾကတဲ့ လူေတြကလည္း ႏွစ္စဥ္ မတ္ခ်္လေရာက္တိုင္း ဦးေလးႀကီးရဲ႕ေနအိမ္အထိ သြားေရာက္ၿပီး ငွက္ဖိုျပန္အလာကို သြားေစာင့္ေနခဲ့ၾကတယ္။

မႏွစ္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ငွက္ဖိုဟာ ခါတိုင္းျပန္လာေနက် မတ္ခ်္လ ၂၄ရက္ေန႔ထိ အရိပ္အေယာင္မေတြ႔ခဲ့ဘူး။ လမ္းမွာ တစ္ခုခုမ်ားျဖစ္ေနမလား.. ရာသီဥတုမ်ား ဆိုးဝါးေနသလား၊ ငွက္မုဆိုးရဲ႕ဒဏ္ကိုခံလိုက္ရၿပီလားဆိုၿပီး လူေတြက စိုးရိမ္ခဲ့ၾကတယ္။ ငွက္ဖိုျပန္မလာတာကိုေတြ႔ေတာ့ ငွက္မလည္း ဂဏမၿငိမ္ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။

ငွက္ဖိုပ်ံသန္းလာမယ့္လမ္းေၾကာင္းက လက္ဘႏြမ္ကိုျဖတ္သန္းရတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ငွက္မုဆိုးေတြ ေသာင္းက်န္းလြန္းတယ္။ ငွက္ဖိုျပန္မလာတာကိုေတြ႔ေတာ့ ဦးေလးႀကီးက လက္ဘႏြမ္အစိုးရဆီ ဒီငွက္ေမာင္ႏွံရဲ႕အျဖစ္အပ်က္ေတြ၊ ငွက္နဲ႔လူတို႔ရဲ႕ ႏွစ္ ၂ဝနီးပါးသံေယာဇဥ္အေၾကာင္းေတြကို ေရးၿပီး ငွက္မုဆိုးေတြကို ကာကြယ္တားဆီးေပးဖို႔ အကူအညီေတာင္းခံစာ ေရးလိုက္တယ္။ ဗီဒီယိုအျဖစ္နဲ႔လည္း အြန္လိုင္းေပၚမွာတင္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ငွက္ဖိုျပန္အလာကို သူတို႔ ရင္တမမနဲ႔ ေစာင့္ခဲ့ၾကတယ္။

ငွက္ဖိုဟာ ဧၿပီလ ၁၂ရက္ေန႔မွာ ခါတိုင္းျပန္လာေနက်ထက္ ၂ပတ္ေနာက္က်ၿပီး ျပန္ေရာက္လာခဲ့တယ္။ သူ႔ကိုယ္ေပၚမွာ ေသြးစေသြးနေတြ ေပေနတာမို႔ လမ္းမွာ သူတစ္ခုခုျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို လူတိုင္းရိပ္မိၾကတယ္။ ငွက္မဆီ သူျပန္လာတဲ့အခ်ိန္ကို သတင္းေတြမွာ live လႊင့္ျပသခဲ့တယ္။ အဲဒီေနရာအထိသြားေရာက္ၾကည့္ရႈၾကသူေတြ၊ သတင္းေတြေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသူေတြဟာ ငွက္ဖိုျပန္လာတာကိုလည္း ျမင္ေရာ ကိုယ့္အနီးနားက လူေတြကိုေပြ႔ဖက္ၿပီး ဝမ္းသာေပ်ာ္႐ႊင္ခဲ့ၾကတယ္။ ငိုခဲ့ၾကတယ္။ ဒါဟာ ငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕ ခ်စ္သစၥာပဲျဖစ္တယ္။ 

ငွက္ဖိုက သူေဆာင္းခိုရာ ေတာင္အာဖရိကတိုက္ကေန ငွက္မ ေနတဲ့ Croatia ထိကို မိုင္ ၅ဝဝဝ ပ်ံသန္းရတယ္။ ဒီလိုငွက္က်ားျဖဴေတြရဲ႕အသက္က အလြန္ဆံုး ၃၉ႏွစ္အထိ ႐ွင္ႏိုင္တယ္တဲ့။ ငွက္ဖိုကေတာ့  သူ႔ခ်စ္သူ ငွက္မ႐ွိရာဆီပ်ံသန္းလာဖို႔ သူရဲ႕သက္တမ္းတစ္ဝက္ေလာက္ကို အသံုးျပဳေနခဲ့ပါတယ္။ 

ဒီလိုငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕ခ်စ္ပံုျပင္ေၾကာင့္ မႏွစ္ကပဲ လက္ဘႏြမ္အစိုးရဟာ ငွက္ေတြကိုဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မႈေတြ ရပ္တန္႔သင့္ၿပီဆိုတဲ့အေၾကာင္း၊ ဒီကမာၻေျမျပင္ေပၚမွာ လူသားရယ္၊ တိရစာၱန္ေတြရယ္၊ သက္႐ွိသစ္ပင္ပန္းမန္ေတြရယ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြေနထိုင္သင့္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ငွက္ႏွစ္ေကာင္ရဲ႕အခ်စ္က ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ဥပေဒကိုေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ရင္ ဒီဒ႑ာရီဆန္တဲ့အခ်စ္က အဓိပၸာယ္႐ွိစြာ လွပအသက္ဝင္ေနမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။

၂ဝ၁၈ရဲ႕ မတ္ခ်္လမွာလည္း သူတို႔ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေတြ႕ဆံုႏိုင္ပါေစလို႔...
.
ဖတ္မိသမွ် မွ်ေဝပါတယ္..
.
#ႏိုင္းႏိုင္းစေန
.

ပညာ

ပညာတတ္တစ္ေယာက္၏ တန္ဘိုး
― ကိုတာ

ပညာတတ္တစ္ေယာက္၏တန္ဘိုးတဲ့။

ပညာတတ္သူမွာ ဘာတန္ဖုိးရွိလို႔တုန္း၊ ဟုိတုန္းကေတာ့ ပညာတတ္ေတြအား ေတြေဝတတ္သူမ်ား၊ မေရရာ မေသခ်ာသူမ်ားဟု ယိုးစြတ္ခံရသည္။ ယိုးစြပ္ခံရသည့္အတိုင္းေတြေဝတတ္ျခင္း၊ မေသခ်ာတတ္ျခင္းကား ပညာတတ္တို႔၏ ျပယုဂ္(ဝါ) ဂုဏ္အဂၤါ ျဖစ္သည္ဆိုပါလွ်င္ ထုိအခ်င္းအရာ မ်ားကား တန္ဘိုးလား၊ အလကားဟာလား။ ကၽြန္ေတာ္ကား ႏိုဘယ္ဆုရ ရူပေဗဒ ပညာရွင္ ရစ္ခ်တ္ဖိုင္းမန္း၏ စာတစ္ပုဒ္ကိုဖတ္ဖူးပါသည္။ သိပၸံပညာ၏ တန္ဘိုး (ဝါ) မေသခ်ာျခင္း မသိျခင္းႏွင့္ သံသယ၏အက်ိဳးဟူေသာ စာတစ္ပုဒ္ျဖစ္ပါသည္။ သေဘာအက်ဥ္းမွ်ကိုေအာက္မွာ ရႈပါ။ ႏိုဘယ္ဆုရ ရူပေဗဒသမားကို ပညာတတ္ဟူ၍ ေခၚႏိုင္ေကာင္းသည္ဟု သင္ သေဘာတူမည္ထင္ပါသည္။

သိပၸံပညာတတ္၌ မသိျခင္း၊ သံသယ၊ မေသခ်ာျခင္း၊ အေတြ႕အႀကံဳမ်ား အမ်ားအျပားရွိသည္။ ထိုအေတြ႕အႀကံဳမ်ားကား အလြန္အဖိုးတန္သည္။

သိပၸံပညာ ဟူသည္မွာ ေသခ်ာမႈဒီဂရီ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသာ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား အစုအေပါင္းမွ်သာ အခ်ိဳ႕မွာေေတာ္ေတာ္မေသခ်ာ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ပါ သို႔ေသာ္ ဘယ္ဟာမွ ျခြင္းခ်က္မရွိေသခ်ာတယ္ဆိုတာမရွိ။

ထုိ႕ေၾကာင့္ သိပၸံပညာတတ္မ်ားကား မေသခ်ာျခင္း၊ မသိျခင္း သံသယတို႔ႏွင့္ အသားက်ေနပါသည္။ မေသခ်ာျခင္းႏွင့္ ေနတတ္သည္။ မသိျခင္းႏွင့္လည္းေနတတ္သည္။ လူတိုင္းဟာ ဒီလိုေနတတ္ရဲ႕လား။ ကၽြန္ေတာ္မသိပါ။ သိပၸံပညာရွင္မ်ားကေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သံသယထားတတ္သျဖင့္ ေရွးေခတ္ကတည္းက အာဏာရွင္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုေမးခြန္းထုတ္ခြင့္ျပဳပါ သံသယထားခြင့္ျပဳပါ။ မေသခ်ာဖို႔ကိုခြင့္ျပဳပါ။ ထို႔အတြက္ရုန္းကန္ခဲ့ရသည္။ အလြန္ျပင္းထန္စြာ အလြန္နက္ရိႈင္းစြာ တြန္းလွန္ခဲ့ရသည္။

လူေတြဟာ အကုန္အစင္သိလို႔လား ကၽြန္ေတာ္တို႔သိၿပီးသမွ်ကို စာရင္းလုပ္ၾကည့္ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔တကယ္ မသိေသးဘူးဆိုတာကို ဝန္ခံရလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ထိုသို႔မသိေၾကာင္းဝန္ခံျခင္းအားျဖင့္ လူသားဟာ ေခ်ာင္ပိတ္မေနဘဲ ပြင့္တဲ့နည္းလမ္းတစ္ခု ေတြ႕လာသည္။ ဤမသိျခင္း ဒႆနအားျဖင့္သာ ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္သည္။ မည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ အစိုးရတစ္ခုကို စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္မလား အကယ္စင္စစ္ မသိႏိုင္ေပဘူး ဒါေၾကာင့္မည္သူမည္ဝါ ကိုပဲျဖစ္ေစ သံသယ ေတာ့ထားရွိ သင့္တယ္။ ေသမွမေသခ်ာတာဘဲ ထိုအေတြးအေခၚကို အေျခခံ၍သာ ေလးႏွစ္တၾကိမ္အသစ္မ်ားကို ရွာေဖြသင့္တယ္။

စမ္းသပ္သင့္တယ္။ ပိုသစ္တဲ့လူေတြ အေတြး သစ္ေတြကိုလည္း ထပ္သြင္းတဲ့စနစ္ တစ္ခုစီစဥ္ သင့္တယ္လို႔ ျပဳလုပ္လာတာျဖစ္တယ္။ 
မေသခ်ာျခင္းေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းေဝဖန္ျခင္း မ်ားကိုဖိႏိွပ္ပစ္ကာ ဒီမွာ အေျဖအားလံုးရွိသမွ် ၊ မင္းတို႔သူမ်ားကား ေၾကာင္းစရာ
ေကာင္းသည္။ သူတို႔ေၾကာင့္ က်ုယ္က်ိဳးနည္းေပါင္းလည္း မ်ားလွၿပီ။

မေသခ်ာဘူးဟု သံသယထားတတ္မွ ေတြးဖို႔ေခၚဘို႔ လမ္းပြင့္လာသည္ (ဝါ) အေတြးအေခၚ လြတ္လပ္ျခင္း သီးပြင့္လာသည္ အရင္က မေျဖရွင္းရေသးတဲ့ျပႆနာ တစ္စံုတစ္ရာကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ခင္ဗ်ားဟာ မသိႏိုင္ျခင္း တံခါးရြက္ကို ဖြင့္ထားရမွာျဖစ္သည္။ ဥႆံု မွန္ခ်င္မွမွန္မွာ ဟူသတဲ့ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုမွတ္ထားရမွာျဖစ္သည္။ ထုိသို႔မဟုတ္ဘဲ တစ္ခုခုကိုႀကိဳတင္ဆံုးျဖတ္ေသခ်ာ ထားလွ်င္ ကားခင္ဗ်ားဟာ ထို ျပႆနာ ကို မေျဖရွင္းႏိုင္တန္ရာ။

သိပၸံပညာရွင္တစ္ေယာက္ဟာ ျပႆနာရဲ႕ အေျဖကိုသူေတာ့ျဖင့္မသိပါဟု ေျပာရင္၊ ထိုသိပၸံပညာရွင္ ဟာမသိတဲ့သူ ဒီလိုေတာ့ျဖင့္ျဖစ္တန္ရာတယ္လို႔ေျပာရင္ ထုိသိပၸံပညာရွင္ဟာ ျပႆနာအတြက္ မေသခ်ာတဲ့သူ။ ဒီလိုေတာ့ျဖင့္ ျဖစ္ကိုျဖစ္မွာ ေသခ်ာေပါက္ ပဲေလာင္းမလားလို႔ေျပာရင္ ထိုသိပၸံပညာရွင္ဟာ သံသယရွိေနေသးသူ။

မသိျခင္းကို သိရွိျခင္း ႏွင့္သံသယ ထားရွိျခင္းအားျဖင့္သာ တိုးတက္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္ေလသည္. သံသယရွိလို႔သာ စိတ္ကူး အသစ္မ်ားကို တူရူအသစ္မ်ားမွ ၾကည့္တာ ျဖစ္ေလသည္။
အကယ္၍သာ ရႈ႕ေထာင့္အသစ္မွ ရႈၾကည့္လို႔ေသာ ဆႏၵလည္းမရွိ မၾကည့္လည္းမၾကည့္တတ္ပါလွ်င္ အကယ္၍သာ သံသယမထားတတ္၊ မိမိ၏ မသိျခင္းကို ဆင္ျခင္လည္း မရွိပါလွ်င္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနႏွင့္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းအသစ္မ်ား ရစရာအေၾကာင္း မရွိပါ။ သံသယမရွိပါလွ်င္ စစ္ေဆးဘို႔ထုိက္တန္ေသာ အရာဟူ၍ဘာမွ်လည္း ရွိေတာ့မည္မဟုတ္ပါ။ အမွန္ကိုသိရွိၿပီးၿပီဟူ၍ ထင္ေနၿပီမို႔ပါ။

သံသယထားရွိဖို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ရွိျခင္းဟာ သိပၸံပညာမွာေတာ့ အေရးႀကီးလွတဲ့ကိစၥျဖစ္သည္။ အျခား နယ္ပယ္ေေတြမွာလည္း ဒီအတိုင္းး အေရးႀကီးလွတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ကျဖင့္ ယံုၾကည္သည္။ သံသယဟာ ေၾကာက္ရမယ္႕အရာမဟုတ္၊ လူသားတို႔ စြမ္း၇ည္သစ္ရရွိရန္အတြက္ ၾကိဳဆိုအပ္သည့္အရာဟု သင္ေပးလိုသည္။

ခင္ဗ်ားဟာ ဒီေနရာမွာ ဒီတစ္ခုကျဖင့္ မေသခ်ာလွဘူးလို႔သိေနတယ္ ဆိုပါစို႔အေျခအေန ကိုတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ခင္ဗ်ားမွာ အခြင့္အလမ္း တစ္ခုရရွိတာျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အနာဂတ္ မ်ိဳးဆက္မ်ားအတြက္ ဤလြတ္လပ္မႈ ကိုေတာင္းဆိုခ်င္သည္။

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္မွာ ရစ္ခ်တ္ဖိုင္မန္းဟူေသာ သိပၸံပညာတတ္တစ္ေယာက္၏ အယူအဆျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အျခားပညာတတ္မွန္သမွ်၌လည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္း သေဘာထားရွိၾကသည္ပင္။ ပညာတတ္မ်ားကား သံသယရွိတတ္ၾကသည္ဟူလို။

ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အၾကင္သူတစ္ေယာက္ အလြန္ေသခ်ာေနလွ်င္ ထုိသူကား ပညာတတ္ဟုတ္မွဟုတ္ပါေလစဟု ေတြးတတ္သည္။ ဤေနရာ၌ အလြန္ဟူေသာ စကားလံုးကိုသတိခ်ပ္ပါခင္ဗ်ား။ ပညာာတတ္ျဖစ္လာေသာအခါ၌ထိုသူမ်ား တေဇာက္ကန္းမ်ား (Absolutist) မဟုတ္ေသာအခါ ထိုအျခင္းအရာကား ပညာတတ္ျခင္း၏ တန္ဘိုး မဟုတ္သေလာ။

ယူနက္စကို မွ လက္ကမ္း စာရြက္တစ္ရြက္၌ ေအာက္ပါအတိုင္း ဖတ္ရသည္။ (EFA-Education For All) အမွတ္ ၃၆၊ စက္တင္ဘာ ၁၉၉၉)

(၁) ယူဂႏၶာ ၌ အေျခခံပညာ ေရး(၄) ႏွစ္သည္ လယ္သမားတစ္ေယာက္၏ ထုတ္လုပ္မႈအား (၇) ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးေစသည္။

(၂) ဇမ္ဘီယာ၌ အေျခခံပညာ ေရးတတ္ေျမာက္ ေသာမိခင္၏ ကေလးသည္ ပညာမတတ္ေသာ မိခင္တစ္ေယာက္၏ ကေလးထက္ အသက္ရွင္ဖို႔ (၂၅) ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမ်ားသည္။ 

(၃) ဘဂၤလားေဒ႕ရွ္ ၌ အလယ္တန္းပညာတတ္ေျမာက္ေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ပညာမတတ္ေသာ အမ်ိဳးသမီး မ်ားထက္ (၃) ဆ ပို၍ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားသို႔ တက္ၾကသည္။

(၄) အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ား၌ စာတိုက္မွ ေရာက္လာေသာ စာမ်ားကို ဖတ္ျပႏိုင္ေသာ စာဖတ္တတ္သူ အမ်ိဳးသမီးမွာ ေယာက်္ား၏ အရိုက္အႏွက္သိပ္ မခံရေခ်။

ပညာတတ္ျခင္း၏ အဓိပၸါယ္ကို သာမန္အဓိပၸါယ္ေကာက္ ေက်ာင္းသင္ပညာတတ္ျခင္းဟူသာ ယူထားပါသည္။ အေျခခံ အေရးအဖတ္ အတြက္တတ္ရံုမွ် ႏွင့္ပင္ အက်ိဳးရွိလွပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ေခ်ာ္ေတာ့ေငါ႕သလို ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ပညာေရးမွာ အေရးႀကီးလွသည္ဟူ၍ ေျပာခ်င္လြန္းအားႀကီးသျဖင့္ ပညာတတ္တစ္ေယာက္၏ တန္ဖိုးဟူေသာေခါင္းစဥ္မွ နံေဘးသို႔ လြဲေခ်ာ္သြားေသာ္ခြင့္လႊတ္ပါ။

ပညာသင္ယူျခင္း (Learning) ၌ ေအာက္ပါအတိုင္း သံုးမ်ိဳးသံုးစား ရွိသည္ဟု ဖတ္ဖူးပါသည္။

(၁) ပထမအမ်ိဳးအစားမွာ သဘာဝအေလ်ာက္ ပညာသင္ယူသူမ်ား ( natural of intuitive learners) ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားျဖစ္သည္ ငွက္ကေလး မ်ားကို သီခ်င္းဆိုရန္ သင္ေပးဖို႔မလို သလိုဘာသာစကားကိုလူကေလး မ်ားလြယ္လင့္တကူ တတ္ၾကသည္။ အရာဝတၳဳမ်ားကို အမ်ိဳးအစားခြဲတတ္သည္။ လူကေလးမ်ားကား လြယ္လင့္တကူ ပင္ အလုပ္ျဖစ္ေသာ (ဝါ)ေလာကႀကီး ၌ ေန၍ျဖစ္ေသာ ေလာကဆိုင္ရာ လူဆိုင္ရာအျမင္မ်ား တည္ေဆာက္ၾကသည္။ ၿခံဳ၍ေျပာရလွ်င္ သာမန္ အသိ (Common sense) တည္ေဆာက္ၾကသည္။ ထိုအသိ တည္ေဆာင္မႈကိုျခယ္လွယ္ လႊမ္းမိုးေသာၾသဇာ အာနိသင္မ်ားရွိသည္။ နဗ္ေၾကာဇီဝေဗဒ ဆိုင္ရာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈမ်ားမွ (Neurobiological constraint) ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အဆင့္ဆင့္တိုးတက္မႈျဖစ္လာမႈဆိုင္ရာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ( Developmental constraint) တို႔ျဖစ္သည္။ ထိုၾသဇာ သက္ေရာက္မႈမ်ားမွာ အလြန္တရာအင္အားႀကီးသည္။ ၎အျပင္ ျပယ္ လြင့္ပယ္ဖ်က္ ဖို႔လည္းခဲယဥ္းသည္။

(၂) ဒုတိယ အမ်ိဳးအစားမွာ ေက်ာင္းေန၍ ပညာသင္ယူသူမ်ား (Traditional Student of Scholastic Learners) ျဖစ္သည္။ အသက္၆-၇ ႏွစ္မွ ၂၀ ေက်ာ္ထိ ေက်ာင္းသားမ်ား ျဖစ္သည္။ အေရးအဖတ္ အတြက္မွစ၍ အယူအဆမ်ား၊ ဘာသာရပ္တစ္ခုခု ၏အေၾကာင္းမ်ား စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို သင္ယူသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထုိေက်ာင္းသားမ်ားကိုလည္း ျခယ္လွယ္ေနေသာ ၾသဇာ သက္ေရာက္မႈမ်ားလည္းရွိသည္။ ယင္းတို႔မွာ သမိုင္းၾသဇာ သက္ေရာက္မႈမ်ား (Institutional Constraints) ျဖစ္သည္။ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ယင္းတို႔တည္ရွိရာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခု၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ တစ္ နည္း တစ္လမ္း အားျဖင့္ ျပဳလုပ္ေပးရေသာ ေနရာမ်ား ျဖစ္ေနသည္။ အေရးအဖတ္ အတြက္စေသာ သင္ယူေရး ကရိယာမ်ား (Learning Tools) ရွိလာေအာင္သင္ေပးျခင္းအျပင္ ထုိထိုဂုဏ္ ရည္မ်ား စိတ္ေနသေဘာထား မ်ား ရွိေသာ ျပည္သူျပည္သားမ်ားေမြးထုတ္ရန္လည္း ရည္ရြယ္သည္။ စာသင္ေက်ာင္း၌ ေက်ာင္းသားမ်ား တကယ္သေဘာေပါက္ နားလည္ရန္ (Understanding) အတြက္ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိခ်င္မွ ရွိသည္။ အဓိက ဦးစားေပး ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္သည္။

ပထမဘြဲ႕ရထိ ေက်ာင္းသားအမ်ားစု မွာ အကယ္စင္စစ္ နားလည္မႈ (indepth Understanding) မရွိၾက။ ဆရာသင္ရံု မွ်မက လိုက္လံ ဖတ္ရႈေလ့လာၾကသူ အနည္းအက်ဥ္းသာ ပညာရပ္ကို နားလည္ၾကသည္။ ပထမဘြဲ႕ရသူ အမ်ားစုမွာ ခပ္ငယ္ငယ္ လူကေလးဘဝက ထားရွိေသာ အယူအဆမ်ားေပၚသို႔ လမ္းေခ်ာ္၍ ေရာက္သြားတတ္ၾကသည္။ သမားရိုးက် ဘြဲ႕ရသည္ စဥ္းစားပံု၌ လူကေလးႏွုင့္ မျခားနားလွေခ်။

(၃) တတိယ အမ်ိဳးအစားမွာဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ၌ တတ္ကၽြမ္းသူစပယ္ရွယ္လစ္(disciplinary expert of skilled person) ျဖစ္သည္။ ပထမဘြဲ႕ရၿပီးေနာက္ ဆက္လက္ ေလ့လာသူမ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွာမွီး ဆည္းပူးသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုသူမ်ားအား ဘာသာရပ္တစ္ခုကို ပတ္ပတ္နပ္နပ္သိသူ အယူအဆမ်ားကို ဘဝင္က်ထားသူမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သူ၏ဗဟုသုတကို အသံုးခ်ႏိုင္သူမ်ားျဖစ္သည္။ ထုိအမ်ိဳးအစား၌ ေက်ာင္းျပ႒ာန္း စာေမးပြဲေဘာင္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ပညာရွာမွီး သူေက်ာင္းသားမ်ားကိုလည္းထည့္ႏိုင္သည္။ သူတို႔ကမွ တကယ္နားလည္ သူမ်ားျဖစ္သည္။ နားလည္ ကၽြမ္းက်င္သူတို႔ကားအသိဥာဏ္ ဗဟုသုတကို အသံုးခ်တတ္ရံုမက အသိဉာဏ္ နယ္နိမိတ္ကိုလည္း ဆန္႔က်င္ထုတ္ၾကသည္။ ပထမႏွင့္ဒုတိယ အမ်ိဳးအစား ပညာသင္ယူသူမ်ားကိုကား မျခယ္လွယ္ႏိုင္ၾကေတာ့ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ စပယ္ရွယ္လစ္မ်ားကား ထိုၾသဇာမ်ား၏ သက္ေရာက္ျခယ္လွယ္မႈကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ရံုမွ်သာ မဟုတ္ အယူအဆ အေတြးအေခၚမ်ားကို အသစ္ဖန္တီးမႈမ်ားသို႔လည္းေကာင္း ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာတူရူ မ်ားသို႔လည္းေကာင္း ဆန္႔ထုတ္ႏိုင္သည္။

ကေလးႏွင့္ပညာတတ္

ကေလးႏွင့္ စပါယ္ရွယ္လစ္သည္ သူတို႔၏ နားလည္ကၽြမ္းက်င္မႈကိုေကာင္းစြာ အသံုးခ်တတ္သည့္ အရာ၌တူၾကသည္ မတူသည္မွာ လူကေလး၏ နားလည္မႈသည္ သဘာဝအေလ်ာက္သာျဖစ္လ်က္ ေလာကႀကီး၌ ေနလို႔ျဖစ္ရံု မခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ေသာ နားလည္မႈသာျဖစ္သည္။ ဘာသာရပ္ကၽြမ္းက်င္သူ၏ နားလည္မႈကေတာ့သံမဏိရွည္လွေသာ အသိမ်ား လက္ခံထားၿပီးေသာ အေျမာ္အျမင္မ်ားကိုပင္ ဆန္႔က်င္ေေက်ာ္လြန္ႏိုင္လ်က္ ကမ႓ာႀကီးကျပားေနတာမဟုတ္ ကမ႓ာႀကီးလံုးသည္ဟုေျပာကာ သက္ေသထုတ္တတ္ေသာ နားလည္မႈမ်ိဳးျဖစ္သည္။

ဘာသာရပ္ ကၽြမ္းက်င္သူတို႔၏ နားလည္မႈမ်ိဳးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔လိုအပ္ပါသည္။ ယင္းနားလည္မႈမ်ိဳးကသာ လူသား၏ အသိဉာဏ္ဆိုင္ရာ အေရးႀကီးေသာအထေျမာက္ မႈမ်ားကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ လူသိသလိုသိလ်က္ ယခုဟူေသာ အခ်ိန္၌ ေနတတ္လ်က္ လူရင့္မႀကီး ျဖစ္ရန္မွာ ထိုသို႔ေသာ နားလည္မႈမ်ားအေပၚ ၌သာ တည္ေဆာက္ႏို္င္ သည္ဟု စိတ္ပညာ ဆရာေဟာင္း ဝဒ္ဂါဒနာက ဆိုပါသည္။ ငါးႏွစ္ကေလးက အရာမ်ားစြာကို သိပါသည္။ သို႔ေသာ္ကၽြမ္းက်င္စြာ္ သူတို႔သိေသာ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ရွာမွီးထားေသာ ဉာဏ္အေျမာ္အျမင္မ်ိဳးကိုမသိ ကမ႓ာႀကီးဟာျပားတယ္ဟု ဆက္လက္ယံုၾကည္ေနလွ်င္ အခ်ိန္၊ နာရီ၊ ခရီး၊ ရာသီ၊ အရာဝတၳဳ တို႔၏သေဘာသဘာဝ မ်ားကိုမွန္မွန္ကန္ကန္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မသိႏိုင္။ ဆိုလိုရင္းမွာ လူ႕သာမန္သိစိတ္ေသာ္လည္းေကာင္း လူကေလး၏ နားလည္မႈႏွုင့္ ေက်ာင္းမွ သာမာန္ စာသင္သား၏ နားလည္မႈေသာ္လည္းေကာင္း ျပည္စံုေသာ အသိမ်ားမဟုတ္။

ပညာတတ္တစ္ေယာက္ တန္ဘိုးဟူသည္ အထက္ပါ ေဟာင္းဝဒ္ဂါဒနာ၏ အဆိုအတိုင္း ပညာတတ္တစ္ေယာက္ ၌ရွိၿမဲျဖစ္ေသာ သာမန္အသိ အားေက်ာ္ႏိုင္ျခင္း ကိုသာသူ၏ တကယ္႕တန္ဘိုးဟူ၍ သေဘာရပါသည္။

ယခုအခါ သာမန္အသိ ကိုသာအားကိုးအားထား ျပဳသူမ်ားကို မ်ားမ်ားစားစား ေတြ႕ေနရပါသည္. သူတို႔ကပညာတတ္ျခင္းကို (ဝါ) ပညာတတ္၏တန္ဘိုးကို မသိသာမာန္အသိနင့္မ်ားဆိုလွ်င္ ကမ႓ာႀကီးဟာ ျပားေနမွာဘဲ ေလထက္ေလးေသာ ေလယာဥ္ပ်ံေတြ ေလထဲ၌ ပ်ံႏိုင္ေတာ့မည္မဟုတ္ပါ။ သစ္ပင္မ်ားခုတ္ျခင္းႏွင့္ ျမစ္မ်ားေကားျခင္းကိုလည္း မဆက္မစပ္တတ္၊ ဒါလည္းျဖစ္ေနမွာပါဘဲ။ သူလည္းႏိုင္ ကုိယ္လည္းႏိုင္( win win) ဒီသေဘာ မ်ိဳးရွိေနျငားေသာ္လည္း ဒါလည္းမစဥ္းစားတတ္ျဖစ္ေနမွာဘဲ။

ပညာတတ္ဆိုတာဘာလဲဟူေသာ အနက္ေကာက္၌ ပညာတတ္ဟူသည္ မည္သို႔ပညာသင္ယူရမည္ကို သင္ယူတတ္ေျမာက္ၿပီးသူ၊ (An educated person is one who has learnt how to learn) ဟူေသာအနက္ေကာက္ ရွိပါသည္။ ထိုအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ ေက်ာင္းမေနရေသာ္လည္းေက်ာင္း ျပင္ပ ပညာေရး (informal education) ႏွင့္ အကယ္တတ္ေျမာက္လာသူကိုလည္း ပညာတတ္မ်ားတြင္ ထည့္ႏိုင္သည္။ ပညာသင္ယူျခင္းဆိုင္ရာ ဒီေလာ့စနစ္ (The Delors grid of learning) ဟူ၍လည္းရွိရာ ပညာတတ္ဟူ၍ အထူးျပဳေခၚေဝၚခ်က္၌ ထိုဒီေလာ့၏ အခ်က္အားလံုး သင္ယူၿပီးသူမ်ားသာ အႀကံဳးဝင္သင့္သလား စဥ္းစားၾကည့္မိပါသည္။ ဒီေလာ့ဂရစ္ မွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္။

(၁) သိရန္ပညာသင္ျခင္း - အေရးအဖတ္ အတြက္ႏွင့္ ေျပာဆိုတတ္ျခင္း စသည့္အေျခခံ သင္ယူေရး ကရိယာမ်ား ရရွိေစရမည္။

(၂) ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ပညာသင္ျခင္း- ဘဝရပ္တည္ရန္ေသာ္လည္းေကာင္းအလုပ္အကိုင္ လုပ္ရန္ေသာ္လည္းေကာင္း လိုအပ္ေသာ အရည္အခ်င္း မ်ားရရွိေစမည္။

(၃) လူ႕အသိုက္အဝန္း အတြင္းေနထိုင္ရန္ ပညာသင္ျခင္း- မိသားစု၊ အသိုက္အဝန္း အတြက္ဆက္ဆံေရးပဋိပကၡမ်ား ေေျပလည္ေျဖရွင္းသြားေစရန္ႏွင့္ အျခားသူမ်ားအား သည္းညည္းခံတတ္ရန္ သင္ယူျခင္း။

(၄) တစ္စံုတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာရန္သင္ယူျခင္း - အႏုပညာအရည္အေသြး ႏွင့္ကုိယ္ရည္ကိုယ္ေသြး တိုးတက္ေအာင္ သင္ျခင္းေဝဘႏၱိက ျပဳရန္ကိုယ္ပိုင္ အေတြ းအေခၚ ရွိလာရန္ သင္ယူျခင္း။

(၅) အျခားသူမ်ားကိုေသာ္လည္းေကာင္း မိမိကိုယ္ကို ေသာ္လည္းေကာင္း ေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္ေအာင္ သင္ယူျခင္း- ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအား အေလးဂရုျပဳတတ္ျခင္း လူမႈေရး တည္ၾကည္ ၿမဲၿမံ ျခင္းကိုိရိုေသတတ္ျခင္း လိင္ေၾကာင့္ အဆင့္အတန္းခြဲျခားျခင္း စေသာ ဖြံၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ားအား သင္ယူျခင္း။

The Delores grid of learning consists of four pillars:

 Learning to know . which covers basic tools such as literacy and oral expression:

 Learning to do. Which covers competence to deal with life work;

 Learning to live together , which covers personal relations within the families and community , including conflict resolutions and tolerance towards others:

 Learning to be, which covers development of artistic , personality and critical and autonomous thinking:

 To these four pillars a fifth could be added: learning to transform others and self which adds developmental component covering respect for the environment, respect for social solidarity and respect for a nondiscriminatory, gender- sensitive world.

ပညာတတ္တို႔ သံသယထားတတ္ျခင္း (ေတြေဝျခင္း) ဟူသည္၌လည္း ယင္းသေဘာေၾကာင့္ အလုပ္မျဖစ္မဟုတ္ပါ။

သိပၸံပညာတတ္ သုေတသနသမား တစ္ေယာက္သည္သူေတြ႕ႏိုင္မည္ဟုယံုၾကည္ေေသာ အေျဖတစ္ခု အတြက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာဆင္းရဲပင္ပန္းစြာ စမ္းသပ္လုပ္ကိုင္ဆဲမွာပင္ သူ႔ဦးေႏွာက္တစ္ေနရာ၌ အဲ့ဒါမွဟုတ္ပါမလားဟု သံသယေလးထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုသိပၸံသမားသည္ ျမစ္ကိုေတြ႕မည္ဟု ထင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေခ်ာင္းကိုသာ ေတြ႕ေသာအခါ အင္း ... ဒါဟာ ေခ်ာင္းကေလးကိုးဟု ေခ်ာင္းဟာ ေခ်ာင္းပါဘဲ ဟုလက္ခံႏိုင္ပါသည္။ အျခားသူမ်ားကေတာ့ ေခ်ာင္းဗ်ဟု ေျပာေသာအခါလည္း ထိုေဝဖန္မႈကို လက္ခံႏိုင္ပါသည္။ ဒိ႒ ဓမၼ လက္ခံႏိုင္ (ဝါ) မ်က္စိမွိတ္ျခင္း ငါတေကာ မေကာေတာ့ပါ။            ။